PAPEDA PROJECT
Cultuur en Erfgoed kunnen veel betekenen in tijden van veranderende perspectieven. Het wordt van belang geacht, omdat het huidige generaties een beeld geeft van het verleden en kan bijdragen aan de culturele en sociale identiteit. Kennis van het verleden geeft meer inzicht in het heden en kan leiden tot meer begrip voor de complexiteit van de huidige samenleving. We zoeken naar een balans tussen de maatschappelijke, economische en intrinsieke waarde van cultuur en erfgoed.
Materieel erfgoed bestaat uit tastbare cultuurtradities of overblijfselen. Binnen materieel erfgoed wordt er een onderscheid gemaakt tussen onroerend erfgoed en roerend erfgoed, ofwel gebouwen en landschappen en zaken als boeken en kunstwerken. Materieel erfgoed geeft huidige en toekomstige generaties een goed beeld van de (lokale) geschiedenis en draagt bij aan de sociale en culturele identiteit.
"Echte Molukkers slurpen papeda"
Aanleiding
Het project "PAPEDA" heeft betrekking op de betekenis van aspecten van het materieel en immaterieel Moluks cultureel erfgoed onder Molukkers in Nederland en de wederzijdse beïnvloeding op zowel het Moluks als het Nederlands erfgoed. Ook de Stichting Muhabbat heeft aan de hand van uiteenlopende culturele aspecten laten zien op welke wijze de Molukse identiteit zich verder ontwikkeld heeft en nog steeds ontwikkelt binnen de Nederlandse culturele samenleving.
Papeda is een traditioneel Moluks gerecht en diende als basisvoeding op de Molukken. Al heel lang geleden wisten de bewoners van de Molukse eilanden meel te winnen uit de aanwezige sagopalm. Nog altijd wrd het sagomeel op dezelfde manier gewonnen.
In Nederland wordt papeda vaak van aardappelzetmeel gemaakt. De bereiding van de papeda gaat als volgt: het aardappelmeel wordt in een beslagkom gedaan. Al roerend kun je wat koud water toevoegen, zodat er een glad papje ontstaat. Je blijft roeren en zo lang als het nodig is. Daarna voeg je kokend water toe tot de massa glazig is. Zolang de pap een witte kleur heeft, is ze nog niet klaar. Pas als de massa glazig is, is het klaar. Afhankelijk van de hoeveelheid water kan je de 'strakheid' van de papeda bepalen. De papeda smaakt het best als deze per keer geserveerd wordt met verschillende soorten sauzen 1) Asem Pedis (ribbetjes of kip in frisse pittige en zure saus) 2) Pinang Kuning (vis in gele frisse zurige kerrie saus) 3) Tjolo Tjolo (vis in ketjapsaus met o.a.tomaten, citroen, Spaanse pepers, lombok rawit en uien). De papeda wordt traditioneel opgeschept met twee gata-gata (houten bamboe vorken), die worden rondgewenteld (bale-bale). Vergeet bestek, slurpen is het motto De papeda wordt direct vanaf het bord opgezogen of opgeslurpt: een kunst apart. Het vergt enige oefening.
Moluks cultureel erfgoed
Het project "Papeda" heeft een symbolische betekenis en wordt in dit project ook gebruikt als metafoor. Het verwijst naar tradities binnen de Molukse samenleving in Nederland. Door middel van Educatie en Scholing wordt in het project "Papeda" aandacht besteed aan zowel materiële als immateriële erfgoed. Aandacht wordt besteed aan sociale gewoonten, voorstellingen, rituelen, tradities, Molukse, respectievelijk Maleise uitdrukkingen, Molukse pantuns (gedichten), Molukse spelletje zoals patu-lele, bijzondere kennis of vaardigheden die gemeenschappen en groepen erkennen als een vorm van cultureel erfgoed. Gedacht kan worden aan zaken zoals het voorbereiden van papeda, tjolo tjolo en andere Molukse gerechten, maar ook aan verschillende vormen van tradities, zoals het pela- en bongsoschap, verwantschapsrelaties, bepaalde vormen van rituelen bij geboorte, overlijden, bruiloften, magie, bijgeloof, de betekenis van voorouders voorouderverering e.d. Belangrijk is dat zowel het materieel als het immaterieel erfgoed geplaatst wordt in de context van verankering in de Nederlandse multiculturele samenleving. Hierbij is essentieel dat het culturele erfgoed wordt overgedragen van generatie op generatie en relevant is voor de ontwikkeling van de Molukse identiteit.